قسمت دوم – شرح کوتاه کتاب رساله سیر و سلوک علامه حاج سید بحرالعلوم میردامادی قدس سره

ما همواره با قوه خیال در ارتباطیم چون امور جزئیه ما

به معاونت قوه خیال محقق می شود نه قوه عاقله ، و قوه

خیال دستگاه عکاسی نفس ناطقه و قوه عاقله است که

جزئیات را دریافت می کند و عقل با آن ادراکات عقلی

انجام می دهد و بطور کل ، عقل مدرِک کلیات است نه جزئیات.

 

هر چند قوه خیال تطهیر شده باشد تمثلات نفس نیز

زلالتر خواهد شد و از این جهت همه بدگمانی ها و

آرزوهای طولانی و آفت های دیگر از جمله دخالت نمودن

در امور عقلی کنترل خواهد شد پس باید قوه خیال از قوه عاقله جدا شود.

 

حس گرایی منحصر به غربی ها نیست بلکه یک انسان

مسلمان ، حس گرایی او را به حقیقت اسلام و ایمان نمی رساند

و در قضاوت نمودن در روش عقلی و فلسفی و ریاضی ؛

حس گرایی آفت بزرگ می باشد و وهابیت و عده ای شیعه نما

نیز در اندیشه های دینی خود دچار حس گرایی شده اند.

 

در ابعاد اخلاقی ، صفات تکبر و استبداد به رأی و

آرزوهای طولانی و حسادت و کینه توزی از حس گرایی و

عدم کنترل قوه خیال و نفس اماره نشأت می گیرد و چنین

کسی حتی اگر درس خوانده باشد نیز نمی تواند درست

استدلال کند یا استدلال عقلی کسی را نقد نماید.

 

عقل گرایی در کنار ایمان به نتیجه خواهد رسید و

ایمان عبارت است از قلب گرایی و باور باطنی و چشم دل

داشتن و مشاهده و مکاشفه حقیقت هستی . و از این جهت

قرآن کریم در آیه ۱۶۴ سوره بقره صاحبان عقل را دائم الذکر

و دائم التوجه به خداوند معرفی می کند.

 

اولوالالباب در آیه ۱۹۰و۱۹۱ سوره آل عمران و در

آیه بعد معرفی شدند و  بالاترین مصداق اولوالالباب ،

اهل بیت علیهم السلام هستند لذا خداوند در وصف آنها

می فرماید : آنها در هر حالتی که باشند دائماً به یاد خداوند متعال

هستند و این صفت یعنی دارا بودن صفت عصمت و طهارت .

تا اینجا شرح بر این جمله بودص۴

 

قرآن می فرماید : صاحبان عقل کسانی هستند که خدا را در

حال قیام و قعود و در حال خفتن یاد می کنند .

شرح : کسی که دائماً به یاد خداوند است محبّ اوست و تنها

عاملی که باعث می شود انسان کسی را از یاد نبرد یا حبّ

شدید است یا دشمنی فراوان ، پس اساس هویت انسان و

همچنین هویت دینی او به حبّ و بغض برمی گردد الا آنکه

امامان معصوم علیهم السلام فرموده اند : حبّ و بغض برای خداوند باشد و لاغیر.

 

اهل معرفت گویند غرض از آیه۱۹۰و۱۹۱ سوره آل عمران

دوام ذکر است یعنی عقل گرایان و خردمندان واقعی دائماً

در ذکر خدا و پیوسته در دریای محبت او مستغرق هستند .

شرح : معلوم می گردد که استدلال عقلی مقدمه رسیدن به

وادی محبت است و هیچگاه بین عقل نورانی و عشق و محبت

حقیقی نزاع و اختلاف نیست و آنچه اختلاف است به

اشتباهات انسانی برمی گردد.

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

0:00
0:00